sobrecarga tareas productividad laboral
25
Feb

A trampa da produtividade: somos máquinas ou seres humanos?

Nada mellor para entender todo o que supón fomentar a produtividade laboral que unha analoxía. Nesta charla TEDx Rocío García de Slow Food Compostela fala dun detalle moi interesante que garda relación coa produtividade. Antigamente, antes dos grandes procesos de industrialización alimentaria, as froitas, verduras, grans, etc., cultivábanse en base ás sementes tradicionais, pasando esas tradicións de xeración en xeración. 

Co paso dos anos, a xeración de novo coñecemento na industria alimentaria e o desenvolvemento tecnolóxico, déixanse de cultivar as sementes tradicionais en favor dos híbridos comerciais e os transxénicos que ofrece a industria alimentaria, isto permite que no mesmo espazo de cultivo e con menor tempo, póidase xerar maior cantidade de alimento. É dicir, incrementouse enormemente a produtividade en canto á xeración de alimentos. 

Algo que, a priori, podería parecer moi beneficioso ten unha contrapartida: alimentos menos nutritivos, peor cheiro e peor sabor. Entón, a produtividade foi para ben? Pois como galegos que somos a mellor resposta que podemos dar é un depende. Pero non quedemos no tema alimentario, vaiamos ao que viñemos a debater.

A produtividade no século  XXI

estres productividad laboral

Desde pequenos ensínannos a ser produtivos e promóvennos a esa vida chea de actividades que facer. Polas mañás temos que ir a clase, volvemos, comemos e á tarde hai que ir facer deporte, a algunha clase que fomente as nosas habilidades manuais e tamén a aprender algún idioma, se non sacamos notas o suficientemente “boas” entón tamén temos que ir a clases de apoio. A fin de semana se competimos a nivel deportivo temos que ir ás competicións e se non sempre hai que repasar contidos do cole ou facer tarefas. Ou sexa que desde ben pequenos imos co “teño que” pola vida e cunha axenda apretadísima. Como non imos seguir con esa inercia cando nos facemos adultos?

Porque a esa inercia súmanselle outros factores sociais, entre eles a crenza de que se non estás ocupado/a ás 24 horas do día é que es preguiceiro/a ou un folgazán, ou que se non buscas crecer, o éxito, ter máis diñeiro e alcanzar mellores postos de traballo é que “pobrió/a”, non tes ningunha ambición.

Así, esa inercia que traemos connosco desde ben pequenos, as mensaxes que a sociedade nos repite día a día e unha suma de factores socioeconómicos que cada vez nos poñen as cousas complicadas, son o caldo de cultivo perfecto para que nos obsesionemos coa produtividade e vivamos por e para facer cousas constantemente. Isto, que en aparencia podería non ser malo, ten unha parte moi mala, do mesmo xeito que ocorría cos grans modificados dos que falabamos ao comezo, e é a ansiedade e o estrés que acompañan a esa situación na que non se permite o descanso máis que unha ou dúas semanas ao ano.

Facer máis non che fai ser máis produtivo

O peor de todo ese discurso da produtividade é que cae polo seu propio peso. Do mesmo xeito que cando facemos adestramentos de forza e temos que meter días de descanso para que o músculo se recupere e podamos xerar máis masa muscular, co “cerebro” ocorre o mesmo, non podemos estar constantemente pensando en todas as tarefas que temos que facer porque se o facemos o cerebro esgotarase e o noso rendemento diminuirá. Así que grávate isto a lume: canto máis te estresas menos cousas podes facer (e menos nunhas boas condicións a nivel de calidade do traballo resultante).

Pero ollo, que non te falo só a ti que nos les para que o apliques na túa vida, falo tamén para as persoas que tedes traballadores ao voso cargo: máis non implica maior produtividade. Así que pénsao dúas veces antes de encargarlle unha tarefa máis a ese empregado ou empregada que pode con todo, porque se excedes o peso que pode soportar terminarás por “queimalo” (xa falamos sobre o burnout noutras ocasións). 

A falacia da xestión do tempo e a multitarea

tareas productividad laboral

Outra cuestión que se menciona moito cando se fala de ser máis produtivos é a xestión do tempo… xestión do tempo… como se xestiona o tempo? Non hai máis que ir ao dicionario para comprobar que esa expresión non ten sentido, todos temos as mesmas horas, non hai xestión que se poida facer sobre elas. Si ten máis sentido falar de organización ou de orde, xa que o que si está na nosa man (ás veces) é distribuír as actividades ou tarefas que temos.

É habitual tamén exaltar ás persoas que son multitarea, con todo ser multitarea non implica ser máis produtivo, ao contrario, facer varias tarefas á vez distribúe a nosa atención e é probable que nos acabe levando máis tempo facer esas mesmas tarefas ou que as fagamos con menor calidade por non prestar tanta atención. Así que ter a empregados cambiando constantemente de actividade vai en contra da produtividade, tamén cho digo a ti, individualmente, que estás a cociñar mentres atendes ao teléfono, contestas un email e vixías ao peque que anda por casa: unha cousa á vez.

Relacionado con isto tamén está o número de actividades que temos que realizar, non é o mesmo levantarte unha mañá e saber que tes que facer 4 tarefas que levantarte e saber que tes 20 tarefas, isto consome enerxía porque pensamos en cada tarefa que temos que levar a cabo, como organizarnos para conseguilo, cal será mellor facer antes, e todos os pequenos detalles asociados a cada tarefa. Ao final é como a batería do móbil, se temos 20  apps abertas, aínda que estean en segundo plano, están a consumir batería, mentres que se só temos 4 o consumo será moito menor.

A clave para evitar a sobrecarga e conseguir facer as nosas tarefas é priorizalas cada día polo máis relevante, estimar o tempo que necesitamos para cada unha delas (de forma realista) e limitar cada tarefa a ese tempo. Por exemplo, para escribir este artigo púxenme un límite de 4 horas (buscar información, cotexar, redactar, revisar…), iso fai tamén que a miña produtividade nesas horas sexa maior, porque sei que teño que terminar cando consuma todo ese tempo. Obviamente non sempre poderemos facer isto e non sempre saberemos estimar o tempo das tarefas, isto é unha guía pero que nos axudará moito a organizar mellor o tempo tanto noso como dos empregados.

A importancia de desconectar para conectar

A todo o anterior hai que sumar a dificultade para desconectar do traballo e das nosas ocupacións nun mundo tan conectado. Antes podías ir ao campo cun libro e esquecíaste de todo o demais, agora vas ao campo cun libro e aos 2 minutos están a chegar 20 notificacións ao móbil, cando terminas de miralas xa te esqueciches do libro e do campo e entón entras en Twitter e empezas a ler noticias negativas e a paz e relaxación que foras buscar largáronse correndo.

É moi importante desconectar de verdade, e facelo da nosa vida diaria e as nosas ocupacións de tarefas e de casa é difícil, por iso é fundamental que desde as empresas se vele por fomentar a desconexión dos traballadores, porque se están 24/7 pensando no traballo non descansarán e iso xa non só é que sexa moi prexudicial para a súa saúde (que debería ser o máis importante), senón que tamén é prexudicial para a empresa porque aos poucos esa persoa vai render menos inevitablemente.

Entón como fomentamos a produtividade dos empregados?

Isto aplica tanto para empregados como para nós mesmos como individuos, se queremos ser máis produtivos debemos coidar todos estes aspectos:

-Desconexión do traballo e obrigacións

-Definición adecuada das tarefas no traballo cun límite de tarefas por traballador

-Organización ou distribución adecuada da carga de traballo (canto tempo leva cada tarefa e non poñer máis tarefas se non se poden realizar na xornada laboral)

-Descansos entre tarefas esgotadoras, fisicamente é moi importante facelo pero a nivel cognitivo tamén porque o cerebro tamén se fatiga, saír e respirar un pouco de aire fresco axuda a despexar a mente, por que será? 😉

Ao final trátase de volver á orixe, retomar eses cultivos tradicionais, esas sementes das que falabamos ao comezo deste post; respectar os tempos da natureza e, por tanto, os tempos do ser humano: descansar, pensar en nada, pasar tempo en familia e amigos ou simplemente pasear pola natureza son actividades fundamentais para conseguir esa produtividade que tanto se anhela.

 

Bibliografía:

Cabanas, E. y Illouz, E. (2019). Happycracia. Cómo la ciencia y la industria de la felicidad controlan nuestras vidas. Barcelona: Planeta.

Marvel, M., Rodríguez, C. y Núñez, M. A. (2011). La productividad desde una perspectiva humana: Dimensiones y factores. Intangible Capital, 7(2), 549-584.

Salazar, J. G., Guerrero, J. C., Machado, Y. B. y Cañedo, R. (2009). Clima y cultura organizacional: dos componentes esenciales en la productividad laboral. ACIMED, 20(4), 67-75.

Leave a Reply

Skip to content